Szampony na bazie alkilopoliglukozydów – przegląd literatury cz. 1

Literatura naukowa w pracy formulatora

Przegląd literatury naukowej to przyzwyczajenie wyniesione ze studiów, pracy nad doktoratem i ogólnie pracy naukowej. Jednak jest to również element istotny w pracy nad opracowaniem nowych receptur czy poszukiwaniem nowych rozwiązań surowcowych.  Dlatego też wprowadzam dział, w którym będę przytaczała informacje z artykułów, które z różnych względów zainteresowały mnie. Tym razem zapraszam do lektury streszczenia artykułu na temat wykorzystania surfaktantów cukrowych w recepturowaniu szamponów. [1]

Alkilopoliglukozydy w szamponach

Zastosowanie alkilopoliglukozydów w szamponach jest naturalnym wyborem przy tworzeniu receptur szamponów określanych jako naturalne. Niestety proste zastąpienie popularnego SLES-u przez glukozydy decylowy (Decyl Glucoside) czy kokosowy (Coco-glucosiede) oznacza problemy z uzyskaniem oczekiwanej lepkości produktu. Jenak inne parametry wcale nie muszą być gorsze.

W opisywanym artykule porównano właściwości (reologia, pH, pienienie, kąt zwilżania keratyny, działanie drażniące in-vitro) szamponów ze SLES-em (8,8% w/w) i Cocamidopropyl Betaine (CAPB: 5% i 10%, w/w) z szamponami, w tórych SLES zastąpiono Decyl Glucoside lub Coco-Glucoside. Na podstawie wyników przeprowadzony przez autorów badań okazuje się, że zastosowanie Decyl Glucoside pozwala na uzyskanie lepszych właściwości produktu końcowego.

pH roztworów alkilopoliglukozydów

pH badanych przez autorów szamponów z APG było wyższe niż tych z SLES-em jednak do uzyskania właściwego pH wystarczyło wprowadzenie kwasu mlekowego.

Zagęszczanie roztworów alkilopoliglukozydów

Jako składniki zagęszczające autorzy zastosowali PEG-200 Hydrogenated Glyceryl Palmate (and) PEG-7 Glyceryl Cocoate(Z1), PEG-7 Glyceryl Cocoate (Z2) oraz PEG-18 Glyceryl Oleate/Cocoate (Z3). Najlepiej sprawdziła się mieszanka Z1 (6%) i Z2 (2,5%). W mojej opinii układy te są owszem wydajne jednak w praktyce recepturowania produktów naturalnych nie sprawdzą się gdyż klienci jednak wybierają produkty “PEG free”.

Zdolność pienienia szamponów z APG, zwilżalność i rozczesywalność

Na zdolność pienienia szamponów z APG dość istotny wpływ miał rodzaj dodanej substancji kondycjonującej. Okazało się, że o ile szampon z APG lepiej się pienił niż ten ze SLES-em gdy zastąpiono Polyquaternium-7 innym surowcem kondycjonującym: Silicone Quaternium-22.

Przy zastąpieniu SLES-u przez APG w recepturach z 10% CAPB kąt zwilżania keratyny uległ wyraźnemu zmniejszeniu. Jednak w recepturach z 10% CAPB różnica jest w granicach błędu.

O ile szampony z Polyquaternium-7 zarówno z SLES jak i APG nie dawały znaczących różnic w rozszczepialności włosów na mokro i sucho o tyle w przypadku zastosowania Silicone Quaternium-22 szampony ze SLES pozwalały na znacznie lepsze rozczesywanie zarówno na mokro jak i na sucho.

Cytotoksyczność

Efekt drażniący autorzy zbadali in vitro. Sprawdzili cytotoksyczność zaproponowanych formulacji względem  keratynocytów oraz komórek siatkówki (retinal cell lines). Wszystkie formulacje wykazały mniejszą cytotoksyczność niż układ z SDS (Sodium Dodecyl Sulfate) chociaż różnice między między poszczególnymi formulacjami nie są zbyt duże. Szampony z APG charakteryzowały się mniejszą cytotoksycznością szczególnie względem komórek siatkówki.

[1] A. Nunes et. al.Sugar Surfactant-Based Schampoos  J Surfact Deterg. 2020, 23(4), 809-819

 

Dezynfekcja – nie tylko alkohol etylowy

Alkohol etylowy i izopropylowy

Obecnie alkohole: etylowy i izopropylowy są standardowymi substancjami wykorzystywanymi w produktach do higienicznej dezynfekcji rąk. Oczywiście przyczynił się do tego koronawirus i epidemia COVID-19. Wprowadzono możliwość rejestrowania produktów do dezynfekcji  rąk z tymi alkoholami w ramach tzw. szybkiej ścieżki więc na rynku pojawiły się dziesiątki jakże potrzebnych żeli i płynów. Wydatnie wzrosła świadomość konsumentów, że aby dezynfekcja takimi produktami była efektywna konieczne jest aby stężenie alkoholu było co najmniej 70%

Inne biobójcze substancje czynne

Jednak alkohole etylowy i izopropylowy to nie jedyne biobójcze substancje czynne. Wśród substancji wykazujących działanie przeciwdrobnoustrojowe są także surfaktanty (m. in. kationowe, niektóre amfoteryczne). Tu chyba najlepiej znany jest chlorek benzalkoniowy (Benzalkonium Chloride).  Wykaz dozwolonych substancji czynnych można sprawdzić na stronie Komisji Europejskiej o biocydach.

Biocydy naturalne

Interesującą grupą związków o działaniu przeciwdrobnoustrojowym są biosurfaktanty z grupy lipopetydów. Przykładem mogą być biosurfaktanty produkowane przez Bacillus tequilensis strain SDS21.  Biosurfaktanty te (surfaktyny) obniżają napięcie powierzchniowe wody do 30 mN/m a ich CMC wynosi 40mg/l i wykazują aktywność względem mikroorganizmów tworzących biofilm na podłoży polistyrenowym, szklanym czy na stali. Dodatkowo aktywność ta jest niezależna od obecności jonów wapnia i magnezu w roztworze. Szczegółowo o produkcji, wydzielaniu i badaniach na ten temat można przeczytać w artykule:  Disinfectant-like activity of lipopeptide biosurfactant produced by Bacillus tequilensis strain SDS21

Surfaktanty cz. 4 – amfifilowe pochodne aminokwasów

Realizacją „zielonego” (ekologicznego) trendu są m.in. amfifilowe pochodne aminokwasów (in. surfaktanty aminokwasowe, lipoaminokwasy). Biorąc pod uwagę naturalne pochodzenie i stosunkowo prostą budowę takich surfaktantów, cechują się one niską toksycznością i łatwą biodegradacją.

Aminokwasy jako surowiec dla surfaktantów

Czytaj dalej Surfaktanty cz. 4 – amfifilowe pochodne aminokwasów

Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) cz. 3 – rola surfaktantów w kosmetykach

Zastosowanie środków powierzchniowo czynnych

Surfaktanty znajdują zastosowanie w wielu dziedzinach gospodarki. Są używane w przemyśle: metalurgicznym, naftowym, farb i lakierów, tworzyw sztucznych, włókienniczym, tekstylnym, skórzanym, celulozowo-papierniczym, w budownictwie, w agrochemii oraz oczywiście w przemyśle spożywczym, kosmetycznym i farmaceutycznym. Czytaj dalej Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) cz. 3 – rola surfaktantów w kosmetykach

Przedsprzedaż książki o surfaktantach

“Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych”

W przedsprzedaży książka z 10% rabatem! Wypełnij formularz zamówienia podając kod: przedsprzedaż

Pamiętaj o spełnieniu warunków promocji. Rabat otrzyma każdy kto

” polubi i udostępni wpis na temat książki „Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) i ich zastosowanie w kosmetykach” na FB (@BWDomagalska) lub Instagramie (bewude.domagalska)”

Regulamin promocji: http://bewude.com.pl/promocja-przedsprzedaz/

Informacje o książce: http://bewude.com.pl/wydawnictwa/

Nowa książka o surfaktantach!

Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) i ich zastosowanie w produktach kosmetycznych

Miło nam zaprezentować książkę “Surfaktanty (środki powierzchniowo czynne) w produktach kosmetycznych” autorstwa dr inż Beaty Domagalskiej. Jest to kompendium wiedzy o surfaktantach stosowanych w kosmetykach, które przyda się przy zgłębianiu wiedzy z zakresu chemii kosmetycznej. Pozycja przydatna zarówno studentom chemii kosmetycznej jak i kosmetologii.

Czytaj dalej Nowa książka o surfaktantach!